Türkçe Kelime Önerisi

Türkçe'ye geçen yabancı kelimeleri kontrol altında tutmak için bir sistem önerisi olan, Gürkan Işık'ın benimle paylaştığı bir fikri paylaşacağım.

Mesela "Cloud Computing" 'i ele alalım. Bu sistem ilk çıktığında internette bir tartışma başlamıştı; Türkçe'si ne olsun diye. Farklı anketler, yorumlarla fikir belirtmeler şeklinde karşılık aranmıştı. Tam olarak bir sonuca varıldığı söylenemez. (Tartışmaların linkleri: Düğümküme, FriendFeed, SiberKültür )

Anlatacağım fikir de böyle bir şey ama TDK'nın kontrolünde olmasını istediğim.

Yeni bir teknoloji çıktı, yabancı dizilerde/filmlerde yeni kelimeler ortaya çıkmaya başladı ve dilimize yanlış bir biçimde giriyor. Bu tip durumlarda TDK kelimenin Türkçe karşılığını bulmak için, öneriler sayfasını açacak ve önerileri toplamaya başlayacak. Hatta yollanmış öneriler oylamaya da açacak. En çok oylanan demiyorum ama oylamayı da göz önünde bulundurarak TDK en uygun kelimeyi seçip, işte karşılığımız budur diyecek.

İşleyebilecek basit bir sistem.

Peki sistemin işlemesi için neler yapılmalı?

Öncelikle kelime önerisi yapmak için bir teşvik olmalı.

Birçok üniversite hocasının Türkçe kullanımını önemsediğini dikkate alırsak; TDK'nın hocalardan öğrencilerine bu sistemden bahsetmesini istemesi iyi olacaktır.

Ayrıca bir ödül sistemi olabilir. Önerisi seçilen kişiye ödül vermek gibi. Tabi ödül yalnızca sözlük olmazsa iyi olur :)

Öneride bulunan, oylamaya katılan, beni haberdar et deyip e-mail adresini yazmış olan herkese, habul edilen kelimeler için haftalık bülten gönderilmesi yararlı olur.

Sosyal medya kullanılabilir. Her nekadar Türkçe ve sosyal medya zıt taraflarda duruyor gibi gözükse de Facebook, Twitter gibi araçlar düzgün kullanıldığı takdirde sistem birçok kişiye ulaştırılabilir.

İleride sık duyulacağı tahmin edilen kelimeler için yarışmalar dahi başlatılabilir.

Yemeğin Üstüne Bir Tatlı Alır Mıydınız?

Yemekhaneden çıkıp markete gittim ve bir kek aldım. Sonra da gördüğüm kişilere sormaya başladım:

Yemekhane çıkışında bir otomat olsa, üzerinde kocaman yemeğin üstüne bir tatlı alır mıydınız yazsa, içi de ıslak kekler, vişneli tartlarla gibi şeylerle dolu olsa; ne yapardın, yemekhane tatlılarına tercih eder miydin?

Aldığım cevap hep olumlu olunca buraya da yazmak istedim.

İçinin nasıl doldurulacağını, ne tip kekler konulacağını bilmiyorum ama yemekhaneden çıkarken, ağzımda güzel bir tat bırakacak bir şey görmenin çok güzel olacağını düşünüyorum. Hatta eminim birçok kişi de benim gibi bu otomatı sık sık kullanacaktır.

Sık Kullanılan Linkler

Günlük internet uğraşlarımızda e-posta ve blog yazarken zengin metin editörleri kullanıyoruz. Bilimeyenler için zengin metin editörünün ne olduğunu söyleyeyim, yazı yazarken biçimlendirme yapabilmemizi sağlayan araç; kalın, italik gibi tuşlar, resim ekleme özelliği ve link özellikleri gibi.

Yine bu editörlerle birlikte sık yazdığımız linkler de var. E-postalarımızda, blog yazılarımızda sık kullandığımız linkler.

Bu yazıda anlatmak istediğim fikir: Bu araçlar için kolayca ekleme yapılan bilen bir link listesi oluşturmak.

Aslen bu aracın sağladığı bir link listesi var, fakat bulduğum kadarıyla bu aracın dosylarını işlemek gerekiyor ve bu birçok kişi için epeyce zor.

(Bulduğum kaynak: External Link List)
Yandaki resimde de çalışırkenki halini görebilirsiniz.

Ben diyorum ki: e-posta yöneticimizde, blog yazı yazma sayfalarımızda kolaylıkla eklenebilen ve listeden seçme halinde kullanılabilen "Sık Kullanınlan Linkler" bölümü eklenebilir.

Zaten bu ortamların (blog, e-posta) veri tabanı sistemi de olduğu için bunu yapmak zor olmayacaktır diye tahmin ediyorum.

Wordpress ve Drupal gibi içerik yönetim sistemlerimiz için bir eklenti ile de sunulabilir. Hatta eklenti yazmak ile ilgilenenler varsa da buradan duyurmuş olayım.

Oylama Sistemi

Dün FriendFeed'de Teakolik'ten Hamza Şamlıoğlu bir ödüllendirme sisteminden bahsetti. Kurra olmayacak, ödülü alacak kullanıcılar belirli bir sisteme göre seçilecekti. Ben de birkaç görüş paylaşmıştım.

Yorumlar ilerlerken güzel bir ödüllendirme fikri de seçildi.

Bugün, yazdığım yorumu yani kendi önerdiğim ödüllendirme sistemini tekrar düşününce onun da mantıklı, kullanılabilir birşey olduğunu düşündüm.

Tabi kendi fikrim olduğu için de olabilir. Farketmeden böyle birşey yapıyorsam affınıza sığınırım.

Neyse fikrimi buradan paylaşayım dedim belki kullanmak isteyenler çıkar.

• Kullanıcılara (aralarından oyalama yapmak üzere) bir soru sorulur ve cevap yazmaları istenir.
• Ödülü alacaklar, cevabı en çok oylananlar olacaktır.
• Oylama işlemi için cevaplar kullanıcılara rastgele verilir.
• Böylece kullanıcılar kendi cevaplarını oylayamaz ve sisteme hile karışmaz.
• İşte benim fikrim burada geliyor:

  
  Oylanmak için sunulacak girdiler bir kurala göre rastgele çağrılsın diyorum:
  

  Eğer kullanıcı aktif bir kullanıcıysa, birçok oylamada bulunmuşsa: arkaplanda kalmış, az oylanan cevaplar ağırlıklı olarak, rastgele bir seçim gösterilsin. Böylece arka planda kalmış cevaplar, aktif kullanıcılarla ön plana çıkartılabilsin.

  Pasif veya yeni katılmış kullanıcıysa: gösterilen cevaplar beğenilen ağırlıklı olsun. Bu sayede hem yeni kullancıların beğenilen cevapları tanıma şansları olsun; hem de pasif kullanıcılar, sevilen cevaplarla sisteme bağlanmaya çalışılsın.

  Tabi aktif kullanıcıları da uzaklaştırmamak için sürekli arkaplanda kalmış cevaplar değil ama bu cevaplar ağırlıklı olarak sunulsun.

Sonuç olarak rastgele fonksiyonu daha etkin kullanılmış, daha dengeli bir oylama sistemi sunulmuş olur diye düşünüyorum.

Unutmayın! Siz de fikirlerini buraya yazıp, oylama sistemi geliştirmeye ve yeni oylama sistemleri oluşturmaya katkıda bulunabilirsniz.

Evden Çalışmak

Son zamanlarda çalışmak isteyen ev hanımlarından, iş fikri isteyen e-postalar alıyorum. (Her ne kadar FikirBulutu'nun amacı tam olarak bu olmasa da.)

Birçoğu kendi yörelerine ait yiyecekleri -genellikle börek tarzı- İstanbul'a yollayıp satabilmek için aracı firmalar arıyorlar.

Anlatacağım fikir de böyle bir aracı firma fikri. Abone olan ev hanımlarından yemeklerini alıp, İstanbul'a ulaştırıp satan bir firma.

Tabi bir internetten satış hizmeti de olabilir. Zaten Yemeksepeti.com'un restaurant ekle bağlantısını görünce aklıma geldi bu. Fakat oradaki gibi siparişi, restaurantın değil bu aracı firmanın göndermesi gerekcek. Hatta elde kalması muhtemel yiyecekler için akşam pazarı da olabilir; bu sayede hem ziyaretçiler ucuza yiyecek almış olur, hem de yiyecekler bozulmadan elden çıkartılmış.

E-posta ile yollanan bir diğer talep de: Evde iş yapmak. Yapılacak işin tarifi, malzemeler ve bir örnek yollanacak. İşi kabul edenler de teslimat gününe kadar tamamlayıp yollayacak.

Nasıl işler bunlar? Genellikle basit ama yapması zaman alan işler diye düşündüm. Boncuk dizmek gibi.

Mesela bir örnek vereyim: Bizim şirket için elektronik devre kartlarına devre elemanlarını dizmek gerekiyordu. 1 metreye 2 metre straforun üzerine 20-30 kart konuyor. Devre elemanları örnekte gözüken yerlerine sokuluyordu. Devre kartının altında strafor olduğu için elemanlar da sabit duruyor.
Bütün iş bu. Daha sonra biz bunları alıp, lehim havuzunda lehimliyorduk.

Bunu gibi işler dağıtılabilir. İnternetten iş dağıtımı olabilir, veya komisyon karşılığında iş verenle alanı buluşturan bir şirket/web sitesi de olabilir.

Sırayı Değil Mesajı Bekle

Osman Urfalıoğlu sıra beklemede kolaylık sağlayacak fikri paylaştı: Bu cihaz önünüzde uzun bir sıra varsa, siz sırayı beklemeyip diğer işlerinizi halletmenizi ve sıra size gelmeden geri dönmenizi sağlıyor.

Kalabalık bir vezne kuyruğu düşünelim! TEK, İSKİ v.s.

Siz girişte bu cihazın cihazının önüne geliyorsunuz ve telefon numaranızı yazıyorsunuz, mesafenize göre kaç kişi kala size mesaj uyarısı göndermesini isterseniz, 5, 10, 15 v.s yazıyorsunuz.

Örneğin önünüzde 45 hatta bazen 70 kişi var. Siz bu sırada kuyruktan veya o ortamdan ayrıldınız. Banka işleriniz falan olduğunu düşünelim. Cihazı da son 10 kişi kala bana haber şekşinde ayarladınız. Siz diğer işlerinizi hallederken son 10. kişiye gelince size mesaj gönderiliyor. Siz de acilen vezne sıranıza geri dönüyorsunuz.

Bunu daha da geliştirmek mümkün.

Osman Urfalıoğlu'na bir kez daha fikrini paylaştığı için teşekkür ediyorum. Siz de paylaşmak istediğiniz fikirlerinizi Fikrini Paylaş sayfası ile paylaşabilirsiniz.

Bir diğer fikir:

Bu da benim eklemek istediğim bir fikir. Artık nerdeyse hepimiz cep telefonlarımızdan internete girebiliyoruz, veya çok yakında giremeyenimiz kalmayacak.

Madem öyle; internetten sıranın kimde, hangi numarada olduğunu da sorgulayabiliriz. Böyle bir hizmet de verilebilir bence.

Bu Fikre Yardım Eder Misiniz?

Bir iki gün önce Doğukan adlı arkadaşımızdan bir e-posta aldım. Hayata geçirmek istediği bir fikri var ve bizim yardımımızı istiyor. Ben elimden geldiğince yardımcı olmaya çalıştım. Şimdi de sıra sizde.

Doğukan'ın mesajı:

Arkadaşlar bu fikrim için ikilemde kaldım, o yüzden yardımınıza acilen ihtiyacım var.

Ben bu mesajı Avusturyadan atıyorum. Yaklaşık 3 aylık bir süreden beri, bir sistem üzerine çalışıyorum. Fikrim alafranga tuvalete oturduktan sonra, bacaklarımızın arasından kızaklama yöntemiyle küçük bir masa çekmek.

Aslında insanin aklındakini (hele ki bu bir hayali tasarımsa) hemencecik anlatması oldukça zor...

Şimdi şöyle diyeyim: Bildiğiniz gibi alafranga tuvaletin en üstünde tuvaleti tamamen kapatan bir kapak var. Bu kapağı kendimiz üretsek, yani içerisine kızaklama sistemle çekince gelen bir parca yerleştirsek ve bu parca çekilince bütün kapağın içerisinde yine bir boşluk oluşturmuş olur. Böylelikle bunu portatif bir masa gibi kullanamaz miyiz?

Türkiyedeki şartlar ne, tam bilmiyorum ama, Avrupada tuvalette gazete okuyanların, kitap okuyanların ve hatta laptopla girenlerin (-ki bende onlardan biriyim :) ) oranı inanilmaz fazla.

Fakat fikrimi bir çizime bile dökemiyorum, maalesef böyle bir yetenegim yok. Bana ne yapabileceğimi, ya da takip etmem gereken yolu söyleyebilecek arkadaşlara minnettar kalırım.

Sizce fikir nasıl? Yorumlarınız benim için çok önemli bilmenizi isterim.

Şimdi bu fikri yorumlayarak yardım etme zamanı.