Türkçe Kelime Önerisi

Türkçe'ye geçen yabancı kelimeleri kontrol altında tutmak için bir sistem önerisi olan, Gürkan Işık'ın benimle paylaştığı bir fikri paylaşacağım.

Mesela "Cloud Computing" 'i ele alalım. Bu sistem ilk çıktığında internette bir tartışma başlamıştı; Türkçe'si ne olsun diye. Farklı anketler, yorumlarla fikir belirtmeler şeklinde karşılık aranmıştı. Tam olarak bir sonuca varıldığı söylenemez. (Tartışmaların linkleri: Düğümküme, FriendFeed, SiberKültür )

Anlatacağım fikir de böyle bir şey ama TDK'nın kontrolünde olmasını istediğim.

Yeni bir teknoloji çıktı, yabancı dizilerde/filmlerde yeni kelimeler ortaya çıkmaya başladı ve dilimize yanlış bir biçimde giriyor. Bu tip durumlarda TDK kelimenin Türkçe karşılığını bulmak için, öneriler sayfasını açacak ve önerileri toplamaya başlayacak. Hatta yollanmış öneriler oylamaya da açacak. En çok oylanan demiyorum ama oylamayı da göz önünde bulundurarak TDK en uygun kelimeyi seçip, işte karşılığımız budur diyecek.

İşleyebilecek basit bir sistem.

Peki sistemin işlemesi için neler yapılmalı?

Öncelikle kelime önerisi yapmak için bir teşvik olmalı.

Birçok üniversite hocasının Türkçe kullanımını önemsediğini dikkate alırsak; TDK'nın hocalardan öğrencilerine bu sistemden bahsetmesini istemesi iyi olacaktır.

Ayrıca bir ödül sistemi olabilir. Önerisi seçilen kişiye ödül vermek gibi. Tabi ödül yalnızca sözlük olmazsa iyi olur :)

Öneride bulunan, oylamaya katılan, beni haberdar et deyip e-mail adresini yazmış olan herkese, habul edilen kelimeler için haftalık bülten gönderilmesi yararlı olur.

Sosyal medya kullanılabilir. Her nekadar Türkçe ve sosyal medya zıt taraflarda duruyor gibi gözükse de Facebook, Twitter gibi araçlar düzgün kullanıldığı takdirde sistem birçok kişiye ulaştırılabilir.

İleride sık duyulacağı tahmin edilen kelimeler için yarışmalar dahi başlatılabilir.

Film Arşivleme Programı

Etrafımdaki birçok kişi film manyağı olmuş. Okulun DC paylaşım programındaki filmlerden izlenmedik kalmamış, ve hala bir açlık var. Bir de birçok kişiyi dert alan filmlerin arşivlenmesi sorunu var.

Herkes kendi film arşivini oluşturma çabasında. Kimi izleyeceği filmleri arşivlemekten yana, kimi beğendiği, kimi ise tüm izlediklerini.

Hal böyle olunca ben de arşivleme üzerine biraz kafa yormak gereği hissettim ve sormaya başladım:

Bir film arşivleme programı nasıl olmalı?

Elde olan programları inceledikten sonra şu notları çıkardık:

Öncelikle program excel dosyası gibi görünmemeli. Bir sürü textBox'larla dolu olmamalı. Örneğin Media Player'ın Genişletilmiş Döşeme görünümü gibi bir görünüm kullanılabilir. Solda film resmi, sağda bilgiler.

Unutulmamalı ki bir program, arşive eklenecek her film için bir sürü bilgi isterse elbetteki kullanışlı olmayacaktır. Bu bilgileri internet üzerinden çekmek en mantıklısı olacaktır.

Bu nedenle önce internet üzerinde bir veritabanı hazırlanır, veya halihazırda olan veritabanları kullanılır, imdb gibi.

Kullanıcı arşivine ekleyeceği filmin yalnızca ismini girer ve bütün bilgiler bu veritabanından çekilerek kullanıcının bilgisayarına yüklenir. Artık film arşiv listesinde yer almaktadır.

Ayrıca kullanıcının filmi yorumlaması, etiketlendirmesi ve puanlaması için de bir bölüm olur, bu bölüm de internete yüklenebilmelidir. Fakat kullanıcının bilgisayarında tutulmasına gerek olmaz.

Arama seçeneklerinden biri "arşivdekiler içierisinde ara" olacağı gibi, "bütün filmleri ara" seçeneği de olmalıdır. Bu durumda arama internet üzerinden yapılır. Aramanın hızlı yapılabilmesi için sonuçlarda yalnızca film ismi ve tarihi yer alır. Sonuçlar arasından seçilen bir film olduğunda, kullanıcı yorumları, puanlar ve etiketler gibi bilgilere de ulaşılabilmelidir.

Etiketler dahilinde önerme sistemi de bulunabilir.

Şimdi de programda olması güzel olacaktır dediğimiz bazı şeyleri listeleyeyim:

• Listeleme:

  Arşiv listesi tek bir biçime sahip olmamalı. İstenen sütunlar seçilebilmeli. İstendiğine filme ait bir resim de gösterilebilmeli.

  Yıldızlama gibi izlendi/izlenmedi görünümü de güzel olacaktır.

  Puanlama olmalı. Hem imdb puanı gibi bir puan, hem de kullanıcının vereceği kendi puanı beraber veya ayrı ayrı gözükmeli.

• Filmi açma:

  Eğer film bilgisayarda varsa (bilgisayarda olmayıp izlenen filmler de arşive eklenebileceği için) filmi oynat butonu olması doğal olacaktır.

  Fakat programın bir oynatıcısı olmayabilir, veya kullanıcı film izlemek için farklı bir program kullanıyor olabilir. Bu nedenle en iyi seçenek, Film klasörünü aç olacaktır.

• Klasör İzleme:

  Program her açılışında filmlerim tutulduğu dosyayı taramalı, eğer yeni bir film bulursa arşive eklemek için harekete geçmelidir.

  Bunun için küçük bir pencere içerisinde, dosyanın ismi bu filmin ismi ne diye sorabilir. Çünkü dosya isimleri bazen karışık gözükebilir. Aynı zamanda, film isminden yola çıkarak önerilen isim bu doğruysa evet, yanlışsa doğrusunu girin gibi bir olay da olabilir. (BS Player'ın dosya isminde yola çıkarak, uygun alyazıları bulup önerdiği gibi.)

• Altyazı Bulma:

  Program bir altyazı sitesiyle anlaşmış olup dosya ismine göre (hatta release'ine göre) altyazıları kendisi çekebilir. BS Player'ın da buna benzer bir sistemi var sanırım.

Filmler demişken, Fikir Atolyesinin Tüm Zamanların En İyi Filmleri listesine de göz atabilirsiniz.

Yemeğin Üstüne Bir Tatlı Alır Mıydınız?

Yemekhaneden çıkıp markete gittim ve bir kek aldım. Sonra da gördüğüm kişilere sormaya başladım:

Yemekhane çıkışında bir otomat olsa, üzerinde kocaman yemeğin üstüne bir tatlı alır mıydınız yazsa, içi de ıslak kekler, vişneli tartlarla gibi şeylerle dolu olsa; ne yapardın, yemekhane tatlılarına tercih eder miydin?

Aldığım cevap hep olumlu olunca buraya da yazmak istedim.

İçinin nasıl doldurulacağını, ne tip kekler konulacağını bilmiyorum ama yemekhaneden çıkarken, ağzımda güzel bir tat bırakacak bir şey görmenin çok güzel olacağını düşünüyorum. Hatta eminim birçok kişi de benim gibi bu otomatı sık sık kullanacaktır.

Ses Kartı Paylaşımı

Geçen gece bir film izleyecektik, fakat filmin sesi çok kısıktı. Yurt odamızda da ses sistemimiz olmadığı için yapabileceğimiz pek birşey yoktu. Birden aklımıza bir fikir geldi. Odadaki dört bilgisayarda da filmi aynı anda başlatıp, yüksek sese kavuşmak. Aynı anda başlatmayı beceremedik :)

Daha sonra dedik ki: Keşke ağ üzerinden ses kartımızı paylaşabilsek.

İnternette biraz araştırdım ama düzgün bir program bulamadım. Yalnızca mp3 çalmak için, bir ses sistemini diğerleriyle paylaşmak için olan programlardan biraz buldum ama onları da beğenmedim.

Asıl olmasını istediğim şey; ağa bağlanabilen her aygıtın ses kartını, ister hoparlörlerinden ses çıkartmak üzere, isterse de çıkartılacak sesi yollamak üzere paylaşabilmesi. Herhangi bir müzik veya film programı ayrımı yapmadan, bilgisayardan çıkacak bütün sesleri paylaşabilmeli.

Hatta gerektiğinde ses paylaşımı yapılan bilgisayarların konumları dahi seçilebilmeli ki, daha kaliteli stereo sese ulaşabilellim.

Sık Kullanılan Linkler

Günlük internet uğraşlarımızda e-posta ve blog yazarken zengin metin editörleri kullanıyoruz. Bilimeyenler için zengin metin editörünün ne olduğunu söyleyeyim, yazı yazarken biçimlendirme yapabilmemizi sağlayan araç; kalın, italik gibi tuşlar, resim ekleme özelliği ve link özellikleri gibi.

Yine bu editörlerle birlikte sık yazdığımız linkler de var. E-postalarımızda, blog yazılarımızda sık kullandığımız linkler.

Bu yazıda anlatmak istediğim fikir: Bu araçlar için kolayca ekleme yapılan bilen bir link listesi oluşturmak.

Aslen bu aracın sağladığı bir link listesi var, fakat bulduğum kadarıyla bu aracın dosylarını işlemek gerekiyor ve bu birçok kişi için epeyce zor.

(Bulduğum kaynak: External Link List)
Yandaki resimde de çalışırkenki halini görebilirsiniz.

Ben diyorum ki: e-posta yöneticimizde, blog yazı yazma sayfalarımızda kolaylıkla eklenebilen ve listeden seçme halinde kullanılabilen "Sık Kullanınlan Linkler" bölümü eklenebilir.

Zaten bu ortamların (blog, e-posta) veri tabanı sistemi de olduğu için bunu yapmak zor olmayacaktır diye tahmin ediyorum.

Wordpress ve Drupal gibi içerik yönetim sistemlerimiz için bir eklenti ile de sunulabilir. Hatta eklenti yazmak ile ilgilenenler varsa da buradan duyurmuş olayım.

Hasta Uyarı Bileziği

Osman Urfalıoğlu bizimle bir fikrini daha paylaştı. Hastanelerde sıradaki hastayı çağıran güzel bir sistem düşünmüş. Onun anlattığı gibi anlatayım.

Dün özel, lüks görünen bir hastahanedeydim. Arkadaşımın sırası geldi ve adliyedeki gibi ama biraz hafif sesle ismi bekleme salonuna yayıldı. Ben de içimden böyle lüx bir mekana yakışmadı dedim.

Keşke diye söylendim:

Hastaneye özel elektronik bir bilezik olsa. Yüzük gibi birşey de olabilir. Kayıt yaptırılırken bu materyal hastaya verilse. O kişi de hastahane içinde rahat rahat dolaşsa. Kantine gitse, wc'ye gitse vs.

Hastanın sırası gelince; bileziğin küçük ışığı yanıp yanıp sönse, ufaktan bir ses çıkarsa, hatta titreşim verse. Böylece lişi hemen sırasının geldiğini anlar ve gerekli şekilde randevusuna geçiş yapar.

Osman Urfalıoğlu'nun anlattığı bu fikir gerçekten çok güzel. Benim çok hoşuma gitti. Belki her hastane de uygulanmayacak birşey (şimdilik) ama özel hastaneleri de farklı kılacak birşey.

Osman Urfalıoğlu'na çok teşekkür ediyorum. Tekrar hatırlatayım: Siz de fikirlerinizi Fikrini Paylaş sayfası ile paylaşabilirsiniz.

Daha Fazla Yer İmi

Bu fikri Mustafa İnsu bizimle paylaştı.

Firefox’un araç çubuğunda "Dosya, Düzen ... " menüsünün yanına ekstra yerimleri menüsu eklenebilse çok kullanışlı olabilir. Böylece yerimlerini çok sık kullanan kişiler, sitelerin içeriklerine göre bir kaç tane yer imleri dizini elde edebilirler. Fazladan bir yer imi araç çubuğu daha kazanılmış olur.

Aşağıdaki resimde kırmızı ile işaretlediğim alan.

Firefox eklentilerinde bir çok yerimi eklentisi var tabi. Yine de hem gezinti alanını kısıtlamayacağını, hem de kullanışlı olacağını düşündüğüm için ben bu fikri daha çok sevdim.

Tabi Firefox'la sınırlamak da gerekmez diye düşünüyorum.

Ayrıca siz de bu yazı hakkındaki fikirlerinizi yorumlarınızla paylaşabilirsiniz. Ben de daha sonra Firefox eklentisi yazabilen bir arkadaş ararım.